SGK

Fiili Hizmet Süresi Zammı Nedir, Kimler Yararlanabilir, Nasıl Hesaplanır ?

Fiili hizmet süresi içim zam toplum arasında yıpranma payı olarak bilinmekle beraber Sosyal Güvenlik mevzuatında oldukça önemli bir yer kaplamaktadır. Özellikle yüksek riskli işlerde çalışan işçi ve memurlar, yıpranma payı ile daha erken süreçte emekli olabilmektedir. Fiili hizmet süresi zammı; riskli kategorisinde görev alan işçilerin primlerine senelik 60, 90 ya da 180 prim günü eklenmesi olmaktadır. Bu primler sayesinde işçiler daha erken dönemde emekli olabilmektedir. Fiili hizmet zammı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu tarafından düzenlenmiştir.


Fiili Hizmet Süresi Zammı Kimlere Verilir?

Fiili hizmet süresi zammı ağır, riskli ve yıpratıcı işlerde çalışan işçilere verilen ekstra prim ödemesidir. Fiili hizmet süresinden faydalanabilecek kişiler ise:

  • Kurşun üretimi yapan ve kurşun bulan maden ocağı çalışanları,
  • Kurşun ve arsenik işlerinde çalışanlar,
  • Cam yapımında kullanılan ilkel malzemeleri toz haline getiren işçiler,
  • Cam fabrika atölyelerinde çalışan işler,
  • Cıva üretimi işlerinde çalışan işçiler,
  • Çimento fabrikalarında çalışan işçiler,
  • Kok fabrikaları ve termik santrallerde çalışan işçiler,
  • Alüminyum fabrikalarında çalışan işçiler,
  • Demir ve çelik fabrikalarında çalışan işçiler,
  • Döküm fabrikalarında çalışan işçiler,
  • Asit üretimi yapan fabrikalarda çalışan işçiler,
  • Radyoaktif ve radyoiyonizan maddelerle yapılan işlerde görev alanlar,
  • Sualtında ya da su altında basınçla çalışılan işçiler,
  • Türk silahlı kuvvetlerinde çalışan işçiler,
  • İtfaiye ya da yangın söndürme işlerinde görev alan işçiler,
  • Basın ve gazetecilik alanında görev alan işçiler,
  • Türkiye radyo ve televizyon kurumu basın kartı sahipleri,
  • Yasama organı üyeleri yıpranma payı almaktadır.

Fiili Hizmet Süresi Zammı Nasıl Hesaplanır?

Fiili hizmet süresi zammı hesaplama için uygun olan işçiler; 5510 sayılı olan kanun tarafından belirlenmektedir. Buna göre kanunun yürürlülük tarihinden sonra kanunda belirtilmiş olan işyeri ya da işlerde geçen çalışma sürelerinin 360 günü için:

  • 60 gün fiili hizmet süresi eklenecek ise çalışılan gün sayısı x 60 bölü 360 olarak hesaplanmaktadır.
  • 90 gün fiili hizmet süresi eklenecek ise çalışılan gün sayısı x 0,25 olarak hesaplanır.
  • 180 gün fiili hizmet süresi eklenecek ise çalışılan gün sayısı x 0,50 formülüne göre hesap yapılır.

5510 sayılı kanunda öngörülmüş fiili hizmet süresi zammının yarısı, 3 seneyi geçmemek şartı ile aylığa da bağlanabilir ya da emeklilik yaşının düşürülmesi için kullanılabilir.

Fiili Hizmet Süresi Zammının Tamamı Hizmet Süresine mi Eklenir?

Fiili hizmet süresi zammı için belirlenen prim günlerinin tamamı SGK hizmetine eklenmemektedir. Eklenecek olan fiili hizmet süresi zammının yarısı eklenmektedir. Toplamda fiili hizmet süresi 3 seneyi geçemez. Bunun yanı sıra fiili hizmet zammı süresi de emeklilikte yaştan düşürülmektedir. 65 yaşında emekli olacak bir işçinin fiili hizmet süresi zammından daha erken dönemde emekli olması halinde, en erken 62 yaşında emekli olabilmektedir.

Fiili Hizmet Süresi Zammı Ne Zaman Uygulanır?

Fiili hizmet süresi zam uygulaması için gerekli şartları sağlamak gerekmektedir. Türk Silahlı Kuvvetleri ya da Emniyet Teşkilatı kapsamında çalışan işçiler yasa ile belirtilmiş kadro ve unvanı karşılaması halinde fiili hizmet süresi zammından faydalanmaktadır. Öte yandan kısa vadeli sigorta uygulamalarına tabi tutulmuş olan işçilerin bu hizmetten faydalanması mümkün değildir. Öte yandan kontrol ve denetim gibi tehlikesi nispeten daha düşük olan alanlarda çalışan işçiler bu hizmetten faydalanamaz. Fiili hizmet süresi zammı, kişinin emekliliğinden önce uygulanmaktadır.

İş Kollarına Göre Fiili Hizmet Süresine Zammına Ne Kadar Prim Eklenir?

İş kollarına göre fiili hizmet süresi zammı işyerinin tehlike sınıfına göre belirlenmektedir. Özellikle kurşun ve arsenik gibi tehlikeli ve zararlı kimyasalların imalatının meydana geldiği iş kollarına 60 prim günü eklenmektedir. Öte yandan cam ve cam ürünleri ile ilgili çalışma yapılan atölye ve işyerlerinde;

  • Ateşçilik 60 gün,
  • Yayma fırını 60 gün,
  • Pota ve taş işlemesi 60 gün,
  • Tıraşlama alanlarında 60 gün eklenmektir.
  • Demir ve çelik fabrikalarında görev alan işçilere 90 gün,
  • Haddehanelerde kızgın parçalarla çalışan işçilere 90 gün,
  • Türk Silahlı Kuvvetleri kapsamında görev alan kişilere 90 gün eklenmektedir.

Fiili Hizmet Süresinden Yararlanma Koşulları Nelerdir?

Fiili hizmet süresi koşulları yasalar kapsamında belirlenmiştir. Fiili hizmet zammı; çalışanların riskli konumda görev alması sebebiyle, her 360 günlük çalışmaya ekstra prim ödenmesidir. 360 günlük primi olan çalışanlara, fiili hizmet zammı kapsamında 60 gün prim eklenmektedir. Fiili hizmet süresinden yararlanma şartları ise:

  • Çalışan işçilerin 4A ya da 4C kapsamında çalışması gerekmektedir.
  • Çalışan kişilerin uzun vadeli sigorta kollarına tabi olarak çalışması gerekmektedir.
  • Çalışan kişilerin İş Kanunu’nun 40. Maddesinde belirtilmiş işlerde fiilen çalışması gerekmektedir.
  • Çalışmaları sırasında iş ile ilgili olan tehlike ve risklere de maruz kalınmış olması gerekmektedir.
  • Kanunun öngördüğü biçimde işyeri ve iş şartlarının beraber gerçekleşmesi gerekmektedir.
  • Yasama organı üyeleri ile dışarıdan atanmış olan bakanlar da bu hizmetten faydalanmaktadır.

Fiili Hizmet Süresi Zammından Hangi Sigorta Kolları Faydalanır?

Fiili hizmet süresi zammı sigorta kolları kapsamında riskli meslek gruplarında çalışan tüm gruplar için bu ödemeyi yapar. SSK 4A, Bağ-Kur 4B ve Emekli Sandığı 4C çalışanlarına fiili hizmet süresi zammı verilmektedir. Fiili hizmet süresi de kişinin bağlı olarak çalıştığı sigorta koluna göre yapılmaktadır. Bunun için:

  • İlk olarak e-devlet sistemine giriş yapılmalıdır.
  • Ardından fiili hizmet zammı modülünün ekrana gelmesi halinde ilgili menü tıklanır.
  • Daha sonra ‘’Bilgi Girişi’’ menüsüne tıklanmalıdır. Bu alandan yıl ve ay seçimi yapılır.
  • Daha sonra ödeme türü kısmına tıklanır. Daha sonra hesaplama türü seçilir. Kurumsal hesaplama kısmına tıklanır.
  • Ardından kuruma ait personellerin işlemlerini yapmak için şablona tıklanır.
  • İşlemlerin tamamlanması ile fiili hizmet yükle kısmı üzerinden hesaplama yapılır.

Bireysel Fiili Hizmet Süresi Nasıl Hesaplanır?

Bireysel fiili hizmet süresi hesaplama işlemleri için KBS sistemine giriş yapmak gerekmektedir. İzlenecek adımlar ise:

  • İlk olarak sene ve ay butonuna tıklanarak seçim yapılmalıdır.
  • Ardından ödeme türü alanına tıklamak gerekmektedir. Hesaplama türünün seçilmesi gerekmektedir.
  • Yeni kişisel hesaplamaya başla kısmına tıklanmalıdır.
  • Kişisel hesaplama yapmak isteyen vatandaşların TC kimlik numarası girmesi gerekmektedir.
  • Ardından fiili hizmet zammı süresini, emeklilik derecesini, kademe ve ek gösterge kısmını seçerek kaydet kısmına tıklanmalıdır.
  • Ardından ‘’Hesapla’’ kısmına tıklanarak fiili hizmet zammı hesaplanmalıdır.

Hesaplama; fiili hizmet primi, fiili hizmet, hesaba eklenecek prim gün sayısı ve yaş haddinden düşürülecek olan gün sayısına göre hesaplanmaktadır. Hizmet akdi kapsamında yıpranma payı yüksek işlerde görev alan kişilerin faydalanabildiği bu hizmet sayesinde, 3 sene daha erken emekli olmak mümkündür. 3 sene erken emekli olan kişilerin alacakları maaşta bir düşüklük söz konusu olmaz. Ancak yıpranma payı 3 seneyi geçemez.

Yetim Maaşı İçin Gerekli Evraklar Nelerdir?

SGK Eksik Gün Nedenleri Eksik Gün Bildirim Formu

SGK Yapılandırma Ödeme, 6736 SGK Ödemesi Nasıl Yapılır?

İlgili Makaleler

2 Yorum

  1. Merhaba.. Adım Taner Görmez..11 03 1972 doğumluyum..01.12.1989
    SSK giriş tarihim mevcut.. 2019 yılı başından beri sigortam FHZ ile yatmakta.. Acaba bu durum emekliliğime ne kadar etki eder

    1. Merhaba,

      Fiili hizmet zammı ile tüm emeklilikte en fazla 3 sene erken emeklilik için avantajınız olacaktır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu