emeklilikssksgkbağkurkredilerkosgebengellie-devlet

Kendi İsteği ile İşten Ayrılan Tazminat Alabilir mi ?

Kendi İsteği ile İşten Ayrılan Tazminat Alabilir mi ?

2020 Kendi İsteği ile İşten Ayrılan Tazminat Alır Mı? iş kanunu kapsamında işverenin işten ayrılan işçisine ödemekle yükümlü olduğu ödenektir. 4857 sayılı kanunun kapsamında işverenler çalıştırdıkları işçilerin işten ayrıldıktan sonra almaya hak kazandığı tazminatı vermekle yükümlüdürler. Yasa kapsamında geçen hükümlere göre şartlara uyum sağlayan her işçinin kıdem tazminatı almaya hakkı bulunur. Şartlara uyum sağlayan her işçinin kıdem tazminatı almaması durumunda tazminatı ödemeyen işverene cezai işlem uygulanmaktadır.

Kıdem tazminatı ödemesini yapmayan işverenlere işçinin dava açma hakkı bulunmakta ve işveren adına ciddi boyutlarda ceza bedelleri ödemek durumunda kalması sonucu meydana gelmektedir. İşçinin işten ayrılma sebepleri kıdem tazminatı alma şartlarına uyum sağlıyor ise işçi işveren tarafından ödenecek olan bir yıllık çalışma süresi için 1 aylık brüt maaş tutarını almaya hak kazanmaktadır.

Kıdem Tazminatı Nedir, Kimler Kıdem Tazminatı Alabilir?

İşçinin kıdem tazminatı almak ile ilgili hakları ve kıdem tazminatını almayı hak edişleri ile ilgili hükümler 1475 sayılı yasanın 14. Maddesinde bulunmaktadır. 1475 sayılı yasanın 14.madesine göre işçilerin hak edebileceği Kıdem tazminatı şartları şu şekilde sıralanmaktadır;

  • İşçinin işten ayrıldıktan sonra kıdem tazminatı alabilmesi için aynı işyerinde en az 1 yıl süresince çalışmış olması gerekmektedir.
  • İşçinin vefat etmesi sonucu tazminat hakkı bitmez. Bu durumun yaşanması sonucunda işçinin sahip olduğu kıdem tazminat hakkı birinci dereceden akrabalarına verilmektedir.
  • Askerlik sebebi ile işten ayrılmak zorunda kalan çalışanların kıdem tazminat hakları saklı tutulmaktadır.
  • Çalıştığı süre içerisinde evlilik yaparak evliliği sonrasındaki 1 yıllık süre içerisinde işten ayrılan kadın işçilerin kıdem tazminatı hakları saklı tutulmaktadır.
  • İşçinin emeklilik şartlarını yerine getirerek emeklilik müracaatında bulunması kıdem tazminatı hakkına herhangi bir engel teşkil etmemektedir.
  • Emeklilik süresini doldurarak yaş koşulunu bekleyen işçinin işten ayrılması kıdem tazminatı hakkına engel teşkil etmemektedir.
  • İşçinin işi bırakma nedeni kendi isteği dışında olmalıdır. İşçinin kendi isteği ile işten ayrılması tazminat hakkını bazı şartlara uyum sağlaması durumunda kazanır.

İş yasasına göre kendileri işten ayrılan işçilerin işten ayrılma sebepleri belirtilen maddeler sonucu olmuş ise tazminat almaya hak kazanırlar. Buna göre;

  • İşçinin yaptığı işten dolayı hastalanması sonucunda işten ayrılması durumunda,
  • İşverenini yasalar ve iş sözleşmesi kapsamı dahilindeki hükümlülüklerini yerine getirmemesi durumunda,
  • İşçiye hakarette bulunulması ya da işçinin olumsuz davranışlara maruz kalması durumunda,
  • İşçinin çalıştığı işyerinde meydana gelebilecek olay sebebi ile 1 haftadan fazla süre işyerinde bulunmak zorunda kalması durumunda kıdem tazminatına hak kazanırlar.

Kıdem Tazminatı Hesaplama İşlemleri Nasıl Yapılır?

İşçinin aynı işyerinde çalıştığı süre içerisinde işyerinden kazandığı aylık brüt maaş tutarı, yıllık brüt ikramiye tutarı ve kümülatif vergi matrahı gibi bilgiler kapsamında yapılan işlemler sonucunda işçinin kıdem tazminatı ne kadar alacağı sonucu ortaya çıkmaktadır.

Yasaların belirlediği şartlara uyum sağlayan işçinin hak ettiği kıdem tazminatı ödemelerinde çalışılan 1 yıllık sürenin 30 günlük brüt ücret tutarı baz alınmaktadır. Tazminat hesaplama 2020 yılında işçinin son ayda aldığı brüt maaşı ve çalıştığı yıl sayısı çarpımı alacağı tazminat tutarını ortaya çıkarmaktadır.

Örneğin;

  • İşçiye ödenen son ay brüt rakamın 3 bin TL olduğu düşünülürse,
  • Aynı işyerinde 4 yıl hizmet vermiş bu işçinin işten ayrılması sonucu alacağı tazminat tutarı 12 bin TL olmaktadır. 3 bin maaş x 4 yıl hizmet = 12 bin TL

Kıdem tazminatı hesaplamalarında dikkat edilmesi gereken durumlar bulunmaktadır. Buna göre;

  • İşçinin almış olduğu brüt maaşı kapsamında yapılan yemek, yol ve prim gibi ödemeler tazminat hesaplarına dahil edilmektedir.
  • Kıdem tazminatlarında ödenecek olan tek vergi damga vergisi olmaktadır.
  • Kıdem tazminatı hesaplamaları her yıl devlet tarafından belirlenen tavan sınırı üzerinden yapılmaktadır.

2020 Kıdem Tazminatı Tavan Tutarı

İşçilerin elde ettikleri brüt maaşları üzerinden hesaplanan kıdem tazminatlarında devlet tarafından her yıl belirlenen tavan sınırı aşılamamaktadır. Kıdem tazminat tavanı ise en yüksek derecede memurun (Başbakanlık müsteşarı) 1 yıllık emeklilik ikramiyesine göre belirlenmektedir. Kıdem tazminatı 2020 yılında belirlenen rakam; 6 bin 730 TL 15 kuruştur. İşçinin brüt ücreti 10 bin TL olsa bile 1 yıllık kıdeme karşı alabileceği rakam 6 bin 730 TL 15 kuruştur.

İhbar Tazminatı Nedir, Kimler İhbar Tazminatı Alabilir?

İş Kanunu 17. maddesinde ihbar süresi ile ilgili düzenleme bulunmakta ve ihbar süresine uyum sağlamayan işveren ve işçiler ödenmesi gereken bir tutar bulunmaktadır. İşveren ve işçilerin ödemek zorunda kaldıkları bu tatarlara ise ihbar tazminatı denilmektedir. Kıdem ve ihbar tazminatları sıklıkla birbiri ile karıştırtmasına karşın birbirinden farklı ödeme tutarları olmaktadır.

Kanun kapsamında belirtildiğine göre;

  • İşveren çalıştırdığı işçisini işine son vermeden önce belirtilen süre dâhilinde ihbar etmelidir.
  • İşçi işten ayrılmadan önce belirtilen süre dâhilinde ihbar etmelidir.

İhbar yapılmadan işten ayrılan ya da ihbar yapılmadan işine son verilen işçi için ihbar tazminatı ödemesi zorunluluğu bulunmaktadır. İhbar tazminat süreleri işçinin çalıştığı toplam süreye göre belirlenmektedir. Buna göre ihbar tazminat şartları şu şekildedir:

  • 6 aydan daha az çalışmış olan işçilerin ihbar süreleri 14 gün olmaktadır.
  • 6 ay ve 18 aylık çalışma süreleri olan işçilerin ihbar süreleri 8 gün olmaktadır.
  • 18 ay ve 36 ay çalışma süreleri olan işçilerin ihbar süreleri 2 gün olmaktadır.
  • 36 ay ve daha sonrası kadar çalışma süresi bulunan işçilerin ihbar süreleri 56 gün olarak hesaplanmaktadır.

İhbar Tazminatı Nasıl Hesaplanır?

İhbar tazminatları kıdem tazminatlarında olduğu gibi brüt ücretler üzerinden hesaplanmaktadır. İhbar tazminatının kıdem tazminatından farkı ise kıdem tazminatındaki tavan ücretin ihbar tazminatında bulunmamasıdır.  Kıdem tazminatlarında yapılan tavan ücretinden hesaplamalar ihbar tazminatında bulunmamakta bu durum ise iki tazminat arasındaki tek farklılık olmaktadır.

Hesaplamalarda dikkat edilmesi gereken konular arasında gelir ve damga vergisi kesintileri olmaktadır. İhbar tazminat hesaplamalarında gelir ve damga vergisi kesintileri yapılmaktadır.

İhbar tazminatı örnek hesaplaması şu şekilde örneklenebilir;

  • Aynı işyerinde 8 ay çalıştığı varsayılan bir işçinin aldığı maaşın brüt tutar 3 bin TL olması durumunda;
  • 3.000/30 gün= 100 TL günlük brüt ücret tutarı olmaktadır. 1 aylık süre 30 gün üzerinden hesaplanmaktadır.
  • İşçinin 8 ay süre ile aynı işyerinde çalışması 28 gün ihbar süresi olarak hesaplanır.
  • Bu durumda ise 100 TL günlük tutar x 28 günlük ihbar süresi = 2.800 TL brüt ihbar tazminatı olmaktadır.
  • Gelir vergisi kesintisi toplam ücretin yüzdesi üzerinden hesaplanmakta ve %27 oranından yapılan hesaplamalar ile belirlenmektedir. Bu durumda örnekte belirtilen tutardaki ihbar tazminatından yapılacak gelir vergisi kesintisi 756 TL olmaktadır.
  • Aynı işlem için kesilecek damga vergisi tutarı ise 27,25 TL olmaktadır. Damga vergisi kesintileri brüt maaş tutarı üzerinden %0,756 olarak kesilmektedir.
  • Gelir ve damga vergisi kesintilerinden sonra örneği verilen ihbar tazminatından yararlanacak olan bir işçi için ihbar tazminatında ödenecek tutar 2.022,75 TL olmaktadır.

İhbar tazminatlarında belirlenen gelir vergileri yüzdeleri yıllık kazanılan brüt ücretlerin miktarlarına göre belirlenmektedir.

Kıdem Tazminatı Hesaplanırken Ücrete Dahil Edilen Kısımlar Nelerdir ?

Kıdem tazminatı almaya hak kazanan çalışanın, kıdem tazminatı hesaplanırken sadece prim ücretleri eklenmez. Prim ücretlerinin yanına yemek yardımı, ramazan kolisi, gıda yardımı, yakacak yardımı, eğitim yardımı, konut yardımı, giyecek yardımı, erzak yardımı, sosyal yardım, unvan tazminatı, aile yardımı, çocuk zammı, temettü, havlu ve sabun yardımı, taşıt yardımı, yıpranma tazminatı, nitelik zammı, özel sağlık sigortası, teşvik primi ve devam eden primler kıdem tazminatını hesaplarken unutulmaması gereken çalışan haklarıdır.

Kıdem Tazminatı Hesaplanırken Dâhil Edilmeyenler Kısımlar Nelerdir ?

Kıdem tazminatı alacak kişinin, tazminatına dahil edilen yan haklarının yanı sıra edilmeyecek maddelerde bulunmaktadır. Bunlar, yıllık izin ücreti, evlenme yardımı, hafta tatil ücreti, hastalık yardımı, doğum yardımı, ölüm yardımı, seyahat primi, fazla mesai ücreti ve iş arama yardımları kıdem tazminatı hesaplanırken eklenmeyecek maddelerdir.

Askerlik Borçlanması Ne Kadar

Yetim Maaşı İçin Gerekli Evraklar Nelerdir?

SGK Hastalık Rapor Parası Nasıl Alınır?

Yorumlar

  1. Cahit dedi ki:

    Slm iş yeri devletin belirlemiş olduğu zammın altında zam yaptı bu sebeple kendim işten ayrılırsam tazminat hakkım varmı

    1. Danışma Birimi dedi ki:

      Merhaba,

      Maaşınız asgari ücretin altında değil ise asgari ücret zammının altında zam almanız size tazminat hakkı sağlamaz.

  2. yunus dedi ki:

    merhabalar ben 5yıldır aynı fırmada calısıyorum işverenim işçiler arası ayrımcılık yapıyor bundan magdurum konusma yoluyla fazla sonuc alınamıyor geciştirmelerle sürekli öteleniyorum tazminatım yanmasın diye isten ayrılamıyorum .nasıl bir yol çizmeliyim cünkü giderek psikolocim bozuluyor .yardımcı olursanız sevinirim

    1. Danışma Birimi dedi ki:

      Merhaba,

      Anladığımız kadarıyla işyerinizde mobbing söz konusu. Mobbing durumunda haklı nedenlerle iş akdinizi feshederek tazminat alabilirsiniz. Ancak bu durumu ispatlayacak somut belgelere ihtiyacınız olacak. Çünkü büyük olasılıkla davalık olacak ve bu dava sonucunda tazminatınızı alabileceksiniz.

  3. behiye dedi ki:

    İyi Günler Kolay Gelsin 03.05.2005 sigorta girişim var 05,02,2010 tarihinden beri aynı şirkette çalışmaktadır aynı şirkette sürekli giriş çıkış yapılıyor şuan 4500 günüm var işten ayrılsam ne gibi haklarım vardır teşekkürler

    1. Danışma Birimi dedi ki:

      Merhaba,

      Sigorta girişiniz 1999 2008 yılları arsında olduğu için 4500 gün prim haricinde 25 yıl hizmet süresi gerekiyor. Ya da 7000 prim gününü sağlarsanız 25 yıl şartı aranmıyor. Bu durumları sağlamıyor olduğunuz için tazminat alamazsınız.

  4. Meltem Aslaner dedi ki:

    İyi günler babam 6 senedir aynı iş yerinde çalışmakta emekliliği geldi fakat yaş bekliyor taşınma nedeniyle işten ayrıldığında tazminat alma hakkı var mı?

    1. Danışma Birimi dedi ki:

      Merhaba,

      Taşınma bir tazminat hak etme sebebi değildir. 1999 öncesi sigorta başlangıcı mevcut ise taşınmayı sebep göstermesine gerek yok. İşyerinin bağlı bulunduğu sgm den yazı alması yeterli

1 3 4 5