Genel

Yapı Kayıt Belgesi Nedir, Nasıl Alınır, Ne İşe Yarar?

Yapı kayıt belgesi, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı`nca belirli olan imar mevzuatına aykırı olarak inşa edilmiş yapıların kayıt altına alınması sağlayan belgedir. Yapı kayıt belgesi ile yapının ve arazinin durumu, hangi sınıfa girdiği ve diğer önemli hususlar kayıt altına alınır. Yapı kayıt belgesi aracılığıyla ruhsata sahip olmayan, yapı mevzuatına aykırı inşa edilen yapıların kayıt altına alınmasını sağlar. Yapılar kayıt altına alındığında kentsel projelerin daha hızlı ilerlemesini sağlar.

Yapı Kayıt Belgesi Nasıl Alınır?

Yapı kayıt belgesi başvuruları şu yollar aracılığıyla yapılmaktadır:
  • E-Devlet sistemi üzerinden,
  • İlgili kurum ve kuruluşlar aracılığıyla yapılabilir.

E-Devlet sistemi üzerinden başvuruda bulunmak için yapı kayıt belgesi formunun eksiksiz bir şekilde doldurulması, yapı kayıt belgesinin başvuru ücretleri yatırıldıktan sonra, kayıt talebinde bulunun gerekli belgeyi www.turkiye.gov.tr sistemi üzerinden temin edebilir.

İlgili kurumlar aracılığıyla yapılan başvurularda, kayıt belgesi talep edenin söylediklerine göre eksiksiz bir şekilde doldurulur. Başvuran kayıt belgesinin bedelini yatırdıktan sonra belge onaylanmak için işleme konur. Belge üst makamlar tarafından onaylandıktan sonra örneği başvurana verilerek işlem tamamlanır. Her mülk için bir kez kayıt belgesi talebinde bulunulabilir.

Yapı Kayıt Belgesi Ne İşe Yarar?

Yapı Kayıt belgesinin yararları, Bakanlıklar tarafından belirlenen standartlara aykırı olan yapıların yıkılmasını (mücbir durumlarda sorumlu mülk sahibidir), mülk hakkında alınan yürütme kararlarını ve kanunen kesilen cezanın ödenmesi engellemektedir. Yapı kayıt belgesi aracılığıyla devlet sistemlerinde kişinin mülkü daha net görüneceğinden bankaların kredi işlemleri sorunsuz bir şekilde işler. Yapı kayıt belgesi ile beraber kişilerin iş yeri açma ve ruhsatlarının alınması yönünden kolaylıklar sağlanır ve kayıtlı mülkün ekonomik değeri artar.

Yapı kayıt belgesi ile şunlarda yapılmaktadır:
  • Su, elektrik ve doğalgaz hatlarının mülke bağlanmasına,
  • Tapudaki mülkiyetin türünün tahsis edilmesine,
  • Belgeyi alarak mülkün ekonomik değerinin gösterilmesine,
  • Yıkım kararı ile alınamayan para cezasının iptaline,
  • Yapı kullanım izni olmayan veya ruhsatı bulunmayan yapılarda tapuda cins ve kat değişikliği yapılabilmesine,
  • Basit onarım ve tadilatların yapılmasına,
  • İş yeri açma ve işletme hakkının verilmesine,
  • Yapının eksik veya yarım kalmış kısımlarının tamamlanmasını sağlar.

Yapı Kayıt Belgesi Bedeli Nasıl Belirlenir?

Yapı kayıt belgesi bedelinin belirlenmesinde etkili olan noktalar şunlardır:
  • Mülkün bulunduğu arsanın değeri üzerinden,
  • Arsa üzerinden birden çok mülk varsa sadece başvurulan mülke karşılık gelen arsa değeri üzerinden,
  • Mülk sahibinin hissesi oranından hesaplanmaktadır.
Yapıların ekonomik değerleri hesaplanırken dikkat edilen değerler şunlardır:
  • Tarımsal temelli basit mülkler için metrekare başına 200₺,
  • En fazla iki katlı yapılar ve basit sanayiler için metrekare başına 600₺,
  • Entegre sanayiler ve 3-7 kat arasındaki yapılar için metrekare başına 1000₺,
  • En az 8 katlı binalar için metrekare başına 1600₺,
  • Lüks yapılar, alışveriş merkezleri ve oteller için metrekare başına 2000₺,
  • Enerji tesisleri için metrekare başına 2.000.000₺,
  • Tersane ve limanlar için 1500₺,
  • Spor sahaları, havuz alanları, istinat bölgeleri gibi yapılar için metrekare başına 150₺ şeklinde belirlenmiştir.

Yapı ruhsatında izni bulunmayan yapıların kayıt belgesi ödenmediğinde belgede düzenleme olmaz. Yapı kullanma izni bulunanların yapılarındaki aykırılıklarda, aykırılığın değeri hesaplanıp mülk sahibi tarafından ödendiğinde belgede gerekli düzenlemeler gerçekleşir. Ödenen tutarlar Çevre ve Şehircilik Bakanlığının muhasebe bölümüne yatırılır. Merkezi kamu kurumları ve ibadethaneler için kayıt bedeli alınmamaktadır.

Yapı Kayıt Belgesi Sorgulama Nerden Yapılır?

Yapı Kayıt Belgelerinin doğrulanması başvurular gibi E-Devlet sistemi üzerinden gerçekleşmektedir. E-Devletten, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı- İmar Kayıt Belgesi Sorgulama sekmesinden gerekli sorgulama yapılmaktadır.

Yapı Kayıt Belgesi İptalinde Ne Olur?

Yapı kayıt belgeleri feshedildiğinde yapının devlet tarafından tanınması ortadan kalkar. Tanınmayan yapıların elektrik, su ve doğalgazları kesilir. Kayıtlı olmayan yapılara yıkım uygulanabilir.

Yapı Kayıt Belgesi İptal Kararı Sonra Ne Yapılır?

Kayıt belgesinin iptalinde mülk sahibi alınan karara idari dava açabilmektedir. Dava açılma süresinde mülk sahibi dava açmazsa yapı kayıt belgesi iptali kesinleşir. Yapı kayıt belgesinin iptal nedeni gerekli kurumların denetimi değil de şikâyet üzerine ise mülk sahibi dava sonucu doğrultusunda şikâyet edenler hakkında suç duyurusunda bulunabilir.

Yapı Kayıt Belgesi Nasıl Güncellenir?

Yapı kayıt belgesini yenilemek için başvurular E-Devlet sistemi üzerinden gerçekleşir. Kayıt belgesi olan mülk sahibi sistem üzerinden gerekli düzenlemeleri yaptıktan sonra “Güncelle“ butonuna basmalıdır. Kayıt belgesinin yenilenmesiyle eski kayıt belgesi iptal edilir. Yapılan değişiklikler eski bilgilerin üstüne ise mülk sahibi kayıt belgesi ücreti vermemektedir. Değişikliklerde yeni bilgiler içeriyorsa gerekli ek ödeme işlemi yapıldıktan sonra yeni kayıt belgesi oluşur.

Yapı Kayıt Belgesi Süresi Ne Kadardır?

Yapı Kayıt Belgesinin yürüklükte kalma süresi belgenin yenilenmesi veya kentsel dönüşüm uygulamalarına kadardır. Belirtilen durumlar dışında ki durumlarda kayıt belgesinin süresi etkilenmez.

Yapı Kayıt Belgesi Ücreti Ne Zaman Ödenir?

Yapı kayıt belgesi başvuru paraları tutarın %25`lik kısmı iki hafta süre içinde peşin olarak geri kalan kısmı 1 sene içerisinde yatırılmalıdır. Geri kalan kısım taksit şeklinde alınmaktadır. Ayın başında kalan kısımdan %2 arttırılarak diğer ayın taksiti belirlenir.

Yapı Kayıt Belgesi Emlak Vergisi Ne Kadardır?

Yapı Kayıt Belgesi emlak vergisi bulunulan arsanın değeri üzerinden hesaplanır. Arsa üzerindeki konutlarda %3, ticari konutlarda %5 oranında vergi alınır. Karma nitelikteki (hem konut hem ticari) konutlardan alınacak vergi konut ve ticari olarak kullanılan bölgelerinin metrekareleri üzerinden ayrı ayrı çarpılarak hesaplanır.

Yapı Kayıt Belgesini Tapu Belgesin Nasıl Çevrilir?

Yapı kayıt belgesini tapuya dönüştürmek için öncelikle yönetim planı (malikler tarafından imzalanmış olmalıdır) olması gerekir. Zemin tespit tutanağı ile cins ve kat değişikliği yapılır. İlgili barolarca belirtilen alanın çevresinde umumi alana girip girmediği konusunda incelemeler yapılır. Dosya hazırlanarak ilgili belediye sunulur. Cins değişikliği için Tapu Müdürlüğüne ve Kadastro Müdürlüğüne gerekli evraklar başvuruda bulunur.

Yapı Kayıt Belgesiyle Hangi Mülkler Düzenlenemez?

Yapı kayıt belgesinin geçersiz olduğu alanlar kanunu tarafından şu şekilde belirlenmiştir:

  • Boğaziçi sahil şeridi ve öngörülen bölgelerde kroki ile belirlenmiş sınırlar,
  • Tarihi yarımada çevresinde, kanun tarafından belirlenmiş yapılar,
  • Çanakkale-Gelibolu bölgesinde kanun tarafından belirlenmiş alanlarda,
  • İlgili kurumlarca belirlenen, hazineye ait alanlarda, yapı kayıt belgesi düzenlenemez.

Alınan yapı kayıt belgesi iptal edilir ve ödenen para geri iade edilmez. Kayıt belgesi başvurunda bulunan kişi kanunun çizdiği sınırın dışına çıktı için gerekli makamlarca suç duyurusunda bulunulur.

Yapı Kayıt Belgeleri Nasıl Denetlenir?

Yapı kayıt belgelerinin kontrolü bankalar aracılığıyla denetlenir. Denetlemelerde beyanda herhangi bir yanlış duruma rastlanırsa yapı kayıt belgesi iptal edilir. Kayıt belgesi için eksik bir ödeme varsa ödeme ilgililer üzerinden alınır. Eksik tutar ödenmezse yapı kayıt belgesi iptal edilir ve para iadesi gerçekleşmez.

Yapı Kayıt Belgesi Nasıl Devredilir?

Yapı kayıt belgesinin el değiştirmesi için malikin ölmesi veya satış işleminin gerçekleşmesi gerekir. Malikin ölmesi sonrası şu işlemler uygulanır:

  • Mirasçılık Belgesi ve Yapı Kayıt Belgesinin geçeceği kişinin T.C. kimlik numarası ve Valilikçe istenen belgelerle Valiliğe başvurması gerekir.
Alım-Satım işlemi sonrasında şu yollar izlenir:
  • Satış belgesi gösterilerek alıcıya ait bilgiler belirtilir. Gerekli evraklar Valiliğin aracılığıyla Çevre ve Şehircilik Bakanlığına teslim edilerek yapı kayıt belgesi devri gerçekleşir.

Gümrük Vergisi Ne Zaman Ödenir, Nasıl Hesaplanır?

THY Müşteri Hizmetleri Telefon Numarası, Direkt Bağlanma

YouTube’dan Nasıl Para Kazanılır? Adım Adım Yöntemler

Erhan KAÇAR

20 yıllık muhasebecilik ve sgk uzmanlığı, 10 yıllık mali müşavirlik deneyimi ile yıllardır SGK, Emeklilik, Bağkur, Engelli Hakları ve diğer kategoriler için deneyimlerimi sizlerle paylaşarak içerikler üretmeye çalışıyorum. Siz değerli okurlarımızın doğru bilgiye ulaşması için Editör ve Danışma ekibimizle kaliteli ve en güncel içeriklerle yolumuza devam ediyoruz. Sitemizi takip edin ve doğru bilginin adresinde kalın.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu