• İHBAR TAZMİNATI HESAPLAMA


    Ülkemizde bir çok çalışanımız Belirsiz süreli iş sözleşmesi kapsamında çalışmaktadır. Çalışırken bilmek gerekmese de işten çıkarılmalar söz konusu olduğunda hangi haklarının olduğunun bilinmesi gerekmektedir. Ancak çalışanlarımızın çoğunluğu işten çıkarıldıktan sonra ne gibi haklara sahip olduğunu bilememektedirler.

    Kendi çabaları ile yaptıkları araştırmalarla bilgi sahibi olmaya çalışırlar. Çünkü işverenlerin bazıları iş kanununu bilen çalışanları pek sevmediklerinden, işe başlarken de bu konularla ilgili bilgi vermeden İş sözleşmesini imzalatırlar. İşe ihtiyacı olan çalışanlarımız da imza attıkları bu sözleşmelerde ne gibi haklarının olduğunu bilemezler.

    İş sözleşmesinde olsun olmasın devlet çalışanları korumak için iş kanunlarını çıkarmıştır. İhtiyaca cevap verebilmek için ise iş hayatının sürekli gelişmesinden geri kalmazlar ve çıkardıkları kanunlarla güncel kalmaya çalışırlar. İş kanununda var olan süreleri ve alınacak tazminat rakamları bakımından ihbar tazminatı her zaman iş veren ve işçi arasında karışıklığa yol açmıştır. Bu yazımızda ihbar tazminatı ile ilgili açıklamalardan sonra hesaplama tablosu hakkında bilgi vereceğiz.

    Reklam

    İhbar Tazminatı Nedir?

    İhbar tazminatı 4857 sayılı iş kanununda belirlenmiş ve 17. Maddesinde şekillenmiştir. Buna göre; belirsiz süreli iş sözleşmesini fesih etmek isteyen taraf; feshi yazılı olarak ve çalışma süresinin gerektirdiği bildirim süresine bağlı kalarak diğer tarafa iletmekle yükümlüdür. İhbar tazminatı hem işçiye hem de işverenin ödeyeceği bir tazminat türüdür. Bu tazminatın ortaya çıkabilmesi için İşveren işçiyi 25. Maddede belirtilen haklı nedenler dışında işten çıkarmış olması ve bildirim sürelerine uymadan iş akdini feshetmesi gerekmektedir. Bununla birlikte ihbar tazminatı çift taraflı çalışır. Yani eğer çalışan da 24. maddede belirtilen ‘’işçinin haklı nedenle fesih’’ bendindeki haller doğmadan iş akdini feshetmiş ise aynı şekil ve sürelerle iş verene ihbar tazminatı ödemekle yükümlüdür.

    İhbar Öneli (Bildirim Süresi) Nedir ?

    4857/17 gereği iş sözleşmesini fesih etmek isteyen taraf; feshi yazılı olarak ve çalışma süresinin gerektirdiği bildirim süresine bağlı kalarak diğer tarafa iletmekle yükümlüdür.

    İş sözleşmeleri;

    • İşi altı aydan az sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak iki hafta sonra,
    • İşi altı aydan bir buçuk yıla kadar sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak dört hafta sonra,
    • İşi bir buçuk yıldan üç yıla kadar sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak altı hafta sonra,
    • İşi üç yıldan fazla sürmüş işçi için, bildirim yapılmasından başlayarak sekiz hafta sonra feshedilmiş sayılır.

    İş sözleşmesini belirlenen bildirim sürelerine uymaksızın fesih eden taraf, söz konusu sürenin ücretini ihbar tazminatı olarak diğer tarafa ödemek durumundadır. Bildirim süreleri bölünemez, kısmen uygulanamaz. Böylesi bir uygulama halinde, tüm bildirim süresi esas alınarak ihbar tazminatı ödenmesi gerekecektir.

    İhbar Tazminatının Esas Koşulları Nelerdir ?

    • Çalışan, iş kanununa göre işçi sayılmalıdır,
    • iş ve iş veren iş kanunu kapsamında iş yeri sayılmalıdır.
    • iş sözleşmesi belirsiz süreli iş sözleşmesi olarak kurulmalıdır.
    • Belili süreli iş sözleşmelerinde ihbar tazminatı ödenmez.
    • İhbar tazminatı talebinde bulunan taraf kanunda belirtilen fesih bildirim sürelerine uymalıdır.

    İhbar Tazminatını Kimler Alabilir?

    İhbar tazminatını iş akdinin fesih edilme tarafına göre hem işçi hem de işveren alabilir. Bu konuda belirleyici olan, ihbar süresine uymayan taraftır. Eğer İşveren belirsiz süreli iş sözleşmesi bulunan işçiyi ihbar bildirim sürelerine uymadan, kanuni şartı yerine getirmeden usulsüz bir şekilde çıkarırsa tazminatı ödeyecek taraf işveren olur. Anlatılan duruma göre eğer işçi geçerli şartları yerine getirmez ise bu durumda ihbar tazminatı ödemekle yükümlü olan taraf işçi olur.

    İşçinin İhbar Tazminatına Hak Kazanmasının Şartları Nelerdir?

    İş Kanunu uyarınca iş sözleşmelerinin feshinden önce durumun diğer tarafa yazılı olarak bildirilmesi gerekmektedir.

    Kanun maddesi gereğince;

    • 6 aya kadar süren çalışmalarda 2 hafta,
    • 6 aydan 1,5 yıla kadar süren çalışmalarda 4 hafta,
    • 1,5 yıldan 3 yıla kadar süren çalışmalarda 6 hafta,
    • 3 yıldan uzun süren çalışmalarda 8 hafta bildirim süresi uygulanmaktadır.

    İş sözleşmesini işçinin davranışlarına, performansına işin, Departman kapatmak, işçinin uzmanlık alanını dışında bir işe yönelmek gibi işletmenin veya iş yerinin gereklerine dayalı olarak fesih etmek isteyen işveren, feshi yazılı olarak ve bu sürelere bağlı kalarak işçiye iletmekle yükümlüdür. İş sözleşmesini bildirim süresi vermeksizin fesih eden işveren, bu sürenin ücretini ihbar tazminatı olarak ödemekle yükümlüdür. Bununla birlikte; İş sözleşmelerinin işçi tarafından feshi, işveren tarafından deneme süresi içinde feshi halinde işçiye herhangi bir ihbar tazminatı ödenmeyecektir.

    İstifa Eden İşçi Hangi Durumlarda İhbar Tazminatı Alabilir?

    Yukarıda bahsi geçen işverenin feshi haricinde 4857 sayılı iş kanununun 24. maddesine göre işçinin iş sözleşmesini derhal feshi durumunda ki ;

    Bu durumlar;

    a)- İşçinin iş yerinde tacize uğraması ve bu durumu işveren bildirmesi durumunda işverenin gerekli tedbirleri almaması,

    b)-  Sağlık sebepleri,

    c)- İşverenin çalışan işçiye hakaret etmesi, tacizde bulunması veya ahlaksız davranışlarda bulunması durumunda işçi iş sözleşmesini feshederek ihbar tazminatını alabilir.

    İşçi Hangi Durumlarda İhbar Tazminatı Alamaz ?

    1. İşveren iş kanunu madde 25’de belirtilen nedenlerden birini haklı sebep olarak göstererek iş sözleşmesini sonlandırması,
    2. İşçinin istifa etmesi,
    3. Deneme süresi içinde işverenin iş sözleşmesini feshetmesi
    4. Çalışan işçinin emekli olması,
    5. İşçinin ölümü,

    İhbar Tazminatı Sürelerinde İş Arama Süresi Günde Kaç Saattir. ?

    İş arama izni her iki taraf için de düzenlenmiştir. İhbar süresi içerisinde iş veren işçiye günde 2 saat iş arama izni vermekle yükümlüdür. İşveren işçi ile anlaşarak bu izni vermek istemez ise bu saatleri günlük ücretini % 100 artırarak ödemelidir.

    İhbar Tazminatı Süreleri İçinde İş Arama Süresi Toplu Olarak Kullanılabilir mi?

    iş arama iznini işçi işverenden yazılı olarak talep etmek suretiyle topluca kullanmak istediğini bildirirse ihbar süresinin her iş günü için 2 saat olmak üzere ihbar süresinin çarpımı kadar gün toplamı kadar kullanabilir.

    İhbar Bildirim Süreleri Uzatılabilir mi?

    Kanunda belirtilen ihbar süreleri iş kanununda belirtilen asgari süreler olup işçi ve işveren anlaşarak sözleşme ile bu süreleri uzatabilirler.

    Askerlik, Evlilik ve Emeklilik Nedeni İle Ayrılan İşçiye İhbar Tazminatı Ödenir mi?

    Erkek çalışanlar vatani görevini yapmak için işten ayrıldığında, Kadın çalışanlar ise evlendikleri tarihten itibaren 1 yıl içinde işten ayrıldığında kıdem tazminatı alma hakkına sahiptir. Ancak bu hakları kullanan çalışanların ayrıca ihbar tazminatı alma hakkı yoktur. Bununla birlikte aynı iş yerinde çalışırken emeklilik hakkına sahip olan çalışanlar emekli olup işten ayrılmak isterler ise ihbar tazminatı alma hakkı kazanamazlar. Ancak emekli olduktan sonra çalışmaya devam eden çalışanlar bu süre zarfında işten çıkarılırlarsa ihbar tazminatı alma hakkına sahip olurlar.

    İhbar Tazminatı Nasıl Hesaplanır ?

    İhbar tazminatı hesaplaması yapılırken  işçinin en son bürüt ücreti baz alınır. İşçinin çalışma süresine göre ihbar tazminatı süresi bulunur. Bulunan bu süreler ile bürüt ücret çarpılarak toplam bürüt ihbar tazminatı hesaplanır. Bulunan toplam bürüt ihbar tazminatı üzerinden % 15 Gelir vergisi ve Binde 7,59 (0,00759) oranında Damga vergisi kesintisi yapılarak kalan net tutar ihbar tazminatını hak eden tarafa ödenir.

    İhbar Tazminatında Zaman Aşımı Ne Zaman Başlar ?

    Gerek İş Kanunu’nda, gerekse Borçlar Kanunu’nda, kıdem ve ihbar tazminatı alacakları için özel bir zaman aşımı süresi öngörülmemiştir.

    Uygulamada kıdem tazminatı ve ihbar tazminatına ilişkin davalar,  işçi açısından hizmet akdinin feshedildiği tarihten itibaren, Borçlar Kanunu’nun 125. maddesi uyarınca on yıllık zaman aşımına tabi tutulmuştur.

    KIDEM TAZMİNATI HESAPLAMA



    tıkla sorunu sor

    İHBAR TAZMİNATI HESAPLAMA İLE İLGİLİ MERAK ETTİKLERİNİZİ BİZE SORUN!



    Etiketler:

    Merak Ettiklerinizi Sayfanın En Altında Sorabilirsiniz!

    Henüz yorum yapılmamış.

    Sorunuzu Yazın

    Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.