SGK

Hangi Koşullarda Kıdem ve İhbar Tazminatı Alınır?

Kıdem ve ihbar tazminatı alma şartları, iş açısından işçinin herhangi bir kusurunun olmaması ile başlamaktadır. İşçinin işe geliş, gidiş saatlerinde, işi yapışında kusuru olmaması, kanunen gerekli hallerin meydana gelmesi durumlarında kıdem ve ihbar tazminatı alınabilmektedir. Tazminatların alınması durumu, kanunen sınırlandırılmıştır. Sınırlar içinde yer alan durumlarda kıdem tazminatı alınabilir.


İş Kanunu’na Göre Kıdem Tazminatı Hangi Koşullarda Alınır?

İş Kanunu kapsamında kıdem tazminatı alabilecek kişiler, şu şekilde sıralanmaktadır:

  • İşveren tarafından haksız yere işten çıkarılan kişiler, kıdem tazminatı alabilir. İşveren ile gerekli olmadığı halde sözleşmenin feshi söz konusu olmuşsa, işçinin dava açması da mümkündür.
  • Kadınlarda evlenme durumunda kıdem tazminatı alınabilir. Ancak evlendikten sonra 1 yıl içerisinde kadının istifa etmesi şartı aranmaktadır.
  • Erkeklerin askere gitmesi durumunda kıdem tazminatı alınır.
  • Çalışanın emekli olması durumunda çalışana kıdem tazminatı ödenir. Ancak çalışanın SGK’dan, emekliliğe ilişkin belge getirmesi gerekmektedir.
  • Çalışanın vefat etmesi durumunda, kişinin yakınlarına kıdem tazminatı, ölüm tazminatı olarak ödenmektedir.

Çalışanın İstifa Etmesi Durumunda Kıdem Tazminatı Nasıl Alınır?

İstifa durumunda yapılacak kıdem tazminatı ödemesi, kişilerin istifa nedenine göre değişiklik göstermektedir. İstifası haklı nedene dayanan işçiler için kıdem tazminatı ödemesi zorunludur. Kendi istifa etse de kıdem tazminatı alacak işçiler şu şekilde sıralanabilir:

  • Sağlık sorunları nedeniyle istifa durumunda, meydana gelen sağlık sorununun nedeni meslek hastalığı ya da iş yerinde geçirilen bir kaza olabilir. Bu durumda kişilerin kıdem tazminatı almasına hükmedilir.
  • İşverenin işçiye yalan beyanda bulunması, gerçekleştirmeyeceği vaatlerde bulunması gibi durumlarda meydana gelecek istifalar, kıdem tazminatı gerektirir.
  • Maaşını zamanında alamama nedeniyle işten çıkışlarda, işçiye kıdem tazminatı ödenmelidir. İşçi, maaşını zamanında alamıyorsa, bunu belgeleyerek dava açabilir. Kanunen işverenin, işçinin maaşını 20 gün geciktirmesi durumunda kıdem tazminatı alma hakkı işçiye verilir.
  • İşveren kaynaklı hatalardan dolayı işe gidemeyen işçi, bu nedenle maaş alamadıysa ya da sorun yaşadıysa kıdem tazminatı alarak işten ayrılabilir.
  • Tüm işten çıkışlarda kıdem ve ihbar tazminatı alınmaz. Bunun için gerekli şartların oluşmuş olması gerekir.

Kıdem Tazminatının Verilmeyeceği Durumlar Nelerdir?

Kıdem tazminatı alınmayacak haller şu şekilde sıralanabilir:

  • İşçinin kendi sağlığına dikkat etmemesi nedeniyle hastalanması durumunda kıdem tazminatı alınamaz. Tazminat almak isteyen işçinin, meslek hastalığını ya da kazasını belgelemesi gerekir.
  • İşçinin işverene yalan söylemesi durumunda kıdem tazminatı alınmaz. İşçi, gerçekte bilmediği bir işin erbabıymış gibi davranıyorsa, bu nedenle işten çıkarılmalarda tazminat ödenmez.
  • İşçi, işverene veya işletmeye ihanet ediyor, güvenilirlik ilkesine uygun davranmıyorsa, kıdem tazminatı alamaz.
  • İşçi, yüz kızartıcı suç işlemişse ya da başka bir işçiye tacizde bulunmuşsa, tazminat alamaz.

Kıdem Tazminatı Verilmemesinin İşçiye Bağlı Olmayan Nedenleri Nelerdir?

İşçi hatası olmasa da kıdem tazminatı alamamasının nedenleri, yapılan işe göre değişiklik göstermektedir. Bazı durumlarda meydana gelen olayda suçlu işveren de, işçi de değildir. Ancak bazı durumlarda işçiler, kendilerinin dışında gelişen bir nedenle kıdem tazminatı alamaz. Bu durumlar şu şekilde sıralanabilir:

  • İşçinin bulaşıcı bir hastalığa yakalanması durumunda tecrit edilmesi gerekir. Bu sebeple işe gelemez. Böyle bir durumda kıdem tazminatı ödenmez.
  • İşçinin, nedenine bakılmaksızın en az 7 günlük hapis cezası alması durumunda kıdem tazminatı ödenmeksizin işten çıkarılır.
  • Aynı ay içerisinde 2 gün üst üste işe gelmeme durumunda işten çıkarılır ve kıdem tazminatı alamaz. Ayrıca işçinin farklı günlerde 3 defa işe gelmemesi ve haber vermemesi durumunda kıdem tazminatı alamaz.
  • İşçinin kullandığı malzemenin bozulması durumunda işçiye kıdem tazminatı ödenmez.
  • İşçinin, işveren kaynaklı dahi olsa iş yerine 1 hafta süre ile gelmemesi durumunda kıdem tazminatı verilmeden işten çıkarılır.

Kıdem Tazminatı Miktarı Nedir?

Kıdem tazminatının miktarı, asgari ücrete yapılan zam ölçüsünde belirlenir. Bu kapsamda tavan fiyat 6.379.89 TL olarak belirlenmiştir. En düşük kıdem tazminatı ise 2.558 TL olarak sabittir. Son dönemde yapılan zamlar öncesinde asgari kıdem tazminatı 2.029 TL olarak verilmekte idi.

Asgari olarak belirlenen bu tutar, asgari ücrete getirilen zamlarla birlikte artmakta, enflasyon oranına göre belirlenmektedir. Kıdem tazminatı, işçinin son brüt maaşı dikkate alınarak verilmektedir.

Kıdem Tazminatını Alamayan İşçi Ne Yapmalıdır?

Kıdem tazminatını alamayan işçinin yapması gereken, işverene ya da firmaya dava açmaktır. Sigorta kurumundan alacağı bir çalışma belgesi ile yapacağı başvuruda, beyan edilen firmada çalıştığını ispatlaması gerekmektedir. tazminat alması gereken bir durum söz konusu ise, bu durumu da belgelerle açıklaması gerekmektedir. Tazminat gerekliliğinin nedeni belgeli ise, dava açılması gerekecektir.

Hangi Durumlarda İhbar Tazminatı Alınabilir?

İhbar tazminatının alınabileceği durumlar, açılacak kıdem tazminatı davasında işçinin haklı olduğu durumlardır. Bunlar şu şekilde sıralanabilir:

  • Belirsiz süreli anlaşma imzalanmış, ona göre çalışılmış olunmalıdır.
  • Hem işçi açısından, hem işveren açısından haklı görülebilecek bir fesih nedeni bulunmamalıdır.
  • İş akdi feshi, zamanından önce gerçekleşmiş olmalıdır.

İhbar Tazminatı Süresi Ne Kadardır?

İhbar tazminatı alma süresi şu şekilde düzenlenmektedir:

  • İşi 6 ay veya daha az sürmüş kişi için, bildirimin iki tarafa da yapılmasının ardından 2 hafta süreyle kıdem ihbarı gerçekleştirilmelidir.
  • İşi 6 ay ile 1,5 yıl arasında süren kişiler için kıdem ihbarı süresi 4 haftadır.
  • İşi 1,5 yıldan 3 yıla kadar süren kişiler için kıdem ihbarı süresi 6 haftadır.

Kıdem ihbar tazminatı alımında bahsedilen sürelerin aşılması durumunda hak iddia edilemeyecektir.

Kıdem İhbar Tazminatı Davası Açmayı Gerektiren Durumlar Nelerdir?

Kıdem ihbar tazminatı davası açılacak haller şu şekildedir:

  • Kıdem tazminatının verilmemesi
  • Kadınların evlenme sebepli kıdem tazminatını alamaması
  • İşçinin emekliliği için gerekli işlemlerin yapılamaması
  • Haksız işten çıkarma kaynaklı tazminat ödenmemesidir.

Sahibi Değişen İş Yerlerinden Kıdem Tazminatı Alınır Mı?

İşyeri sahibinin değişmesi durumunda kıdem tazminatının durumu karşısında yeni işveren, kıdem tazminatı ödemek zorunda değildir. Kıdem tazminatında, kişinin aynı işverene çalışma şartı bulunmaktadır. İşverenin değişmesi durumunda kıdem tazminatı sıfırlanır. Dolayısıyla yeni işveren, kıdem tazminatı ödemek zorunda değildir.

Kıdem İhbar Davası Açma Koşulları Nelerdir?

Kıdem ihbar davası açma şartları şu şekilde sıralanabilir:

  • İşçi, aynı işte en az 1 yıldır çalışıyor olmalıdır. Süre hesaplamasında SGK işe giriş tarihi dikkate alınmaktadır. SGK kayıtlarına bakılarak giriş- çıkış tarihlerine göre 1 yılın doldurulmaması durumunda dava açma hakkı bulunmamaktadır. Eğer haksız tarihlendirme durumu söz konusu ise, fiili işe giriş çıkış zamanının ispatlanması gerekir.
  • İşçi, 4857 sayılı kanun kapsamında çalışıyor olmalıdır.

Kıdem İhbar Davası Hangi Durumlarda İşçinin Aleyhine Sonuçlanır?

Kıdem ihbar davasının olumsuz sonuçlanmasının nedenleri şu şekilde sıralanabilir:

  • İş yerinin devrolması
  • İşverenin haklı bir nedenle iş akdini feshetmesi
  • İşçinin işini yapmaması
  • Belirli süreli sözleşmelerde sözleşmenin bitmesi

Bu durumlarda kıdem  ve ihbar tazminatı almak için açılan dava sonuçsuz kalacaktır.

Kıdem Tazminatı Hesaplama

İhbar Tazminatı Hesaplama

Ne Zaman Emekli Olabilirim

İlgili Makaleler

Bir Yorum

  1. 13.06.2006 ssk girişim var ve o tarihten beri aynı iş yerinde çalışıyorum şu an kendim ayrılmak istiyorum maaşım bürüt 3000 tl sigorta prim günüm 4220 tazminat alabilirmiyim. Teşekkürler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu