SGK

2021 En Kolay Fazla Mesai Ücreti Hesaplaması Nasıl Yapılır?

En kolay fazla mesai ücreti hesaplaması; aylık alınan maaş, fazla mesai yapılan süre ve hizmet verilen sektöre göre değişiklik göstermektedir. Fazla mesai hesaplaması haftalık ya da iki haftalık yapılabilmektedir. Resmi tatillerde fazla mesai ücreti fazla hesaplanmaktadır. 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında işçinin haftalık 45 saat çalışma hakkı olduğu ve fazla mesainin sınırları açıklanmaktadır. Fazla mesai olarak sayılan her saat için saatlik ücret üzerinden %50 zamlı olarak fazla mesai ücreti ödenmektedir. İşveren fazla çalışma süresini çalışanın izni dahilinde izne çevirebilme seçeneğine de sahiptir.


Fazla Mesai İle İlgili Bilinmesi Gerekenler Nelerdir?

Haftalık çalışma süresini aşan kısım fazla mesai olmaktadır. İş Kanunu kapsamında çalışılan süreye fazla mesai isminin verilebilmesi için haftalık 45 saat çalışmanın aşılması gerekmektedir. Ayrıca iş yerinde bir gün içerisinde 11 saatten daha uzun süre çalışılması da yasak olmaktadır. Çalışanın kendi rızasının olması durumu değiştirmemektedir.

Fazla mesai yapamayacak olanlar ise aşağıda belirtilmiştir:

  • 18 yaşını doldurmamış olanlara fazla mesai hakkı tanınmamaktadır.
  • Sağlık durumu çalışmaya uygun olmayanlar fazla mesai yapamamaktadırlar.
  • Yeni doğum yapmış, hamile, çocuk emziren ya da kısmi süreli iş sözleşmesi ile çalışanların fazla mesai yapabilmeleri mümkün değildir.

Fazla Mesai Ücret Hesaplaması Nasıl Yapılmaktadır?

İş Kanunu kapsamında, sigortalıların haftalık 45 saatten daha fazla çalışmaları durumunda; 45 saati aşan çalışma süresi fazla mesai olarak isimlendirilmektedir. İşveren de çalışanı fazla mesai yaptığında, ek ücret ödemesi yapmalıdır. Fazla mesai için ödenecek olan tutar ise belirli kriterler doğrultusunda hesaplanmaktadır. Fazla mesai adı altında çalışılan her saat için çalışana %50 oranında zamlı ücret ödemesi yapılmaktadır.

En Kolay Fazla Mesai Hesaplaması Ne Şekilde Yapılır?

Fazla mesai sonucunda alınacak olan ücretin hesaplanabilmesi için çalışanın aylık olarak adlığı ücretin bilinmesi gerekmektedir. Ardından aylık ücretinin saatlik tutarının bulunması gerekmektedir. Bunun için bir aylık çalışma tutarının 225’e bölünmesi gerekmektedir. Fazla mesai ücretinin hesaplanmış olması için ise elde edilen tutar 1.5 ile çarpılmalıdır. Elde edilen sonuç eğer fazla çalışılan süre ile çarpılır ise; toplamda ödenecek olan fazla mesai ücreti hesaplanmış olur.

En kolay fazla mesai ücreti hesaplamasına örnek vermek gerekir ise; maaşı 3.000 TL olan birinin fazla mesai ücreti hesaplanıyor olsun. İlk etapta bir aylık çalışmasının saatlik değerinin ne kadar olduğunun bulunması için 3.000’in 225’e bölünmesi gerekmektedir. 13.33 TL elde edilmektedir. Ardından fazla mesainin %50 zamlı halinin hesaplanabilmesi için bulunan saatlik ücretin 1.5 ile çarpılması gerekmektedir. Buradan da 19.99 TL hesaplanmaktadır. Toplamda ödenecek olan fazla mesai ücretini hesaplamak için ise; 45 saatin üzerinde çalışılan süre ile 19.99 TL’nin çarpılması gerekmektedir. Örneğin 5 saat fazla mesai yapmış olan birinin fazla mesai ücreti 99.95 TL olarak hesaplanmaktadır.

2021 Fazla Mesai Ücreti Ne Kadar Açıklanmıştır?

Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi kapsamında ulaşılan sonuca bakıldığında; 2021 yılında memurların fazla mesai ücreti %6.19 oranında artış gösterecektir. Dolayısı ile 2.26 TL olan fazla mesai ücreti, saat başı 2.40 TL’ye çıkmaktadır. Bakanlıkların özel kalem müdürlüklerindeki personellere ve makam şoförlerine ise; ayda 90 saati aşmayacak şekilde fazla mesai yapma şartı ile 2.54 TL fazla mesai ücret ödemesi yapılmaktadır.

Genel müdürlüklerin merkez teşkilatlarındaki görevli şoförler ise; ayda maksimum 60 saate kadar fazla mesai yapabilmektedirler ve saatlik fazla mesai ücretleri 2.39 TL’den 2.54 TL’ye çıkmıştır. Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğü’ne, üniversitelere bağlı yurtlarda görev yapan personellere ödenecek saatlik fazla mesai ücreti ise 2.40 TL olarak belirlenmiştir. Meslek yüksekokullarında ve teknik ortaöğretim kurumlarında gören yapan personeller için ise saatlik fazla mesai ücreti 4.14 TL olarak hesaplanmıştır. Ancak aylık fazla mesai sürelerinin 100’ü geçmesi yasaklanmıştır.

Fazla Mesai Ücreti İçin Zaman Aşımı Var Mıdır?

Ödenmeyen fazla mesai ücreti için çalışanların hakları 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında korunmaktadır. Kanun kapsamında fazla mesai ücretlerinin 5 yıllık bir zaman aşımı süresi bulunmaktadır. Ödenmeyen mesai ücretleri için çalışanlar zaman aşımını geçmediği sürece hakkını talep edebilmektedir.

Fazla Mesai Ücreti Talep Edilemeyen Meslekler Hangileridir?

Fazla mesai ücreti bazı mesleklerde talep edilememektedir. Fazla mesai ücreti talep edilemeyen meslekler ve durumlar şu şekilde sıralanabilmektedir;

  • Bir iş yerinde üst düzey yönetici olarak çalışan bir işçi, gerçekleştirmesi gereken görevler için yüksek maaş ödemesi alabilmektedir. Böyle bir durumunda işçinin kendi çalışma günlerini ve saatlerini ayarladığı kabul edilmekte olup fazla mesai talep edilememektedir.
  • Kapıcılarda fazla mesai ücreti talep edememektedir. Bunun sebebi kapıcının konutunun iş yerinde olması ve esnek çalışma saatlerine sahip olmasıdır.
  • Karayolları Trafik Yönetmeliği kapsamında şoförlerin günde 9 saatten fazla çalışması kesinlikle yasaktır. Bu durumunda fazla mesai talep etme hakları da bulunmamaktadır. Bir şoförün haftanın 7 günü çalıştığı düşünülürse, günlük 9 saatlik çalışma izninde haftada toplam 63 saat çalışabilmesi mümkündür. Bu durumda yalnızca 18 saat fazla mesai yapması mümkün olabilmektedir.
  • Tıbbi mümessillerin çalışma saatleri kendileri tarafından belirlendiği için fazla mesai ücreti talep edememektedirler.

Yukarıda sıralanan meslekler örnek olarak verilmiş olup her meslek grubunda oluşabilecek farklı şartlara göre fazla mesai alınıp alınamayacağı değişiklik göstermektedir.

Kimler Fazla Mesai Ücreti Alamaz?

İş kanununa göre fazla mesai yapamayan özelliklerde olan işçiler şu şekilde sıralanmaktadır:

  • Henüz 18 yaşını doldurmamış olan işçilerin fazla mesai yapma hakları yoktur.
  • Sağlık durumları elverişli olamadığı tespit edilmiş olan işçiler, iş sözleşmesinde fazla çalışma sürelerini kabul etmiş olsalar bile fazla mesailerden yararlanamazlar.
  • Hamile olan işçiler, yeni doğum yapmış olan işçiler ve bebeklerini emziren işçiler fazla mesai yapamazlar.
  • Park time çalışan ve kısa vadeli sözleşmeli çalışan işçilerin fazla mesai yapma hakları yoktur.

İş kanununa göre fazla mesai yaptırılamayan özellikli işler şu şekilde sıralanmaktadır;

  • Gece sayılan gün döneminde yapılan ve yürütülen işlerde,
  • Maden ocaklarında ve kablo döşeme işlerinde,
  • Yer ve su altında yapılması gereken kanalizasyon ve tünel inşaatı gibi işlerde,
  • Sağlık kuralları bakımında günde 7,5 saat ve altında sürelerde daha az çalışılması gerekli olan işlerde fazla mesai yaptırılamamaktadır.

Fazla Mesai Şartları Nelerdir?

Mesailerin fazla yapılması durumu kanunlarla belirlenmekte ve sürekli olarak fazla mesai yapılması kanuna aykırı olmaktadır. İş Kanunu’nda belirlenmiş olan çalışma saati haftalık olarak toplamda 45 saattir. 45 saati aşan çalışmalarda çalışan kişiler için fazla mesai olarak değerlendirilmektedir. Çalışan bir işçinin bir yıl içerisinde mesai yapma süresi 270 saattir.

Kanunlarla belirlenmiş olan yıllık 270 saatlik çalışma süresi çalışanların kendi isteği dahilinde bile mesai yapması kanunlara aykırıdır. İşçilerin günlük çalışma saati en fazla 11 saattir. İşçilerin kendi rıza ve isteği dahilinde olsa bile hiçbir şekilde 11 saatten fazla çalışma yapamamaktadırlar. İşverenler 11 saati aşan sürelerde çalışma yapılmasına izin veremezler.  Fazla mesai şartları arasında bulunan mesai saati hesaplamalarında;

  • Yarım saati aşmayan ve yarım saatten kısa olan fazla mesailerin saatleri yarım saat olarak hesaplanmalıdır.
  • Yarım saatten fazla olan, bir saatten kısa fazla mesai saatleri hesaplamalarında bir saat üzerinden değerlendirilmektedir.

Fazla mesailerde işçilerin yaptıkları ara dinlenmeler çalışma süresine dahil edilmemektedir. Günlük çalışma süresinin hesaplaması yapılırken ara dinlenmeler çıkartmakta ve işbaşı yapılan saat geçerli olmaktadır.

Memur Fazla Mesai Hesaplama Nasıl Yapılır?
Aylık ücretin 225’e bölünmesi ile saatlik ücret hesaplanmaktadır.
Bayram Mesai Ücreti Hesaplaması Nasıldır?
İlgili gün için fazladan bir gün ücret ödenecek şekilde hesaplanmaktadır.
Resmi Tatil Mesai Hesaplaması Nasıl Yapılır?
En kolay fazla mesai ücreti hesaplaması olan resmi tatil hesaplamasında, fazladan çalışılan gün %50 fazlası ile ödenmektedir.

Erhan KAÇAR

20 yıllık muhasebecilik ve sgk uzmanlığı, 10 yıllık mali müşavirlik deneyimi ile yıllardır SGK, Emeklilik, Bağkur, Engelli Hakları ve diğer kategoriler için deneyimlerimi sizlerle paylaşarak içerikler üretmeye çalışıyorum. Siz değerli okurlarımızın doğru bilgiye ulaşması için Editör ve Danışma ekibimizle kaliteli ve en güncel içeriklerle yolumuza devam ediyoruz. Sitemizi takip edin ve doğru bilginin adresinde kalın.

İlgili Makaleler

6 Yorum

  1. Merhaba
    Merhaba Ben bir ozel guvenlik sirketinde 12 saat mesai sisteminde calisiyorum ve sirket gunluk calisma olarak 10.5 saat calisma gosteriyor, 1.5 saat ıstirahat gösteriyor
    biz ayda 20 gün calisip 10 gun veya 31 ceken aylarda 11 gun istirahat yapiyoruz
    Yaptiklari hesaplama sistemi soyle
    Temmuz maaşımı hesapladiklarinda;
    24.06.2019-30.06.2019=(5günX10.5)-45saat=+7.5saa
    31.06.2019-06.07.2019=(4günX10.5)-45saat= -3 saat
    07.07.2019-14.07.2019=(4günX10.5)-45saat= – 3 saat
    15.07.2019-22.07.2019=(4günX10.5)-45saat= – 3 saat
    =-9+7.5
    =-1.5 saat
    Mesai gostererek bize o ay mesai ucreti yansitmiyor.
    Toplam 4 haftada yani 4X7=28 gün calisma gibi gostererek boyle bir sistem yapmis.
    Birde bu sistemi ornegin Temmuz ayi icin
    1 temmuz-30 temmuz arasi yapmiyor,
    Bu yaptigi sistem dogrumu acaba?
    Yardimlarinizi bekliyorum
    Dolayisiyla daha once bize 16 saat fazla mesai yatiriyorlardi, simdi ise bu sisteme donduler. Yasal olarak ayda 2 veya 3 gun alacagimiz kaliyor ve bu alacaklar yilda 29 gunu buluyor, bununla ilgili ne yapabiliriz

  2. benim yıllık 480 saat fazla mesai yapdım şimdi 270 saat mi sayılacak bize mesai ücreti verilmiyordu sadece 25 tl para alıyoduk onuda 3 4 ayda 1 yani şimdi mahkeme nasıl hesaplar bide mahkeme sizce kaç sene sürer iyi günler

  3. kolay gelsin bizim işyerinde fazla mesai aylık olarak yatmıyodu 3 4 ayda bir belki yatıyodu sorum şu benim şimdi yıllık 270 saati geçemiyomuyum sınır olarak hesaplanmıyomu yani iyi günler

  4. Merhabalar eşim iplik fabrikasında paketleme, tir yuklemeci ve bölüm sorumlusu asgari ücretle çalışıyor. İşe aralık 2013 te başladı halen devam ediyor mesai ücreti hiç verilmedi bu güne kadar sene sonunda ise giriş çıkış imzalatılıyor hiçbir hak ispatlanmasin diye .Kabul etmezsen işten çıkarıyorlar. Geçim zor 3 çocuk var. İşten çıkarılmadan mağdur olmadan hakkımızı nasıl alabiliriz. Teşekkürler

  5. Fazla mesai resmi tatiller gibi adlandırılan işçi alacakları mahkemede geçmişe dönük nasıl hesaplanır.İşçi 2010 da 1000 tl ; 2011 de 1200 tl vs…..maaş alıyorsa 2017 de 3500 tl maaş alıyor ise alacaklar yıllara göremi yoksa en son aldığı maaş üzerinden mi hesaplama yapılıyor.

    1. Merhaba,

      Dava sonucunda piyasada işlem gören faiz oranları ile üzerine değerleme yapılır. Mevcut maaşınıza göre hesaplanmaz.

Tarık için bir cevap yazın Cevabı iptal et

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu