• Fazla Mesai Ücreti Nasıl Hesaplanır?


    Fazla mesai ücreti hesaplamak, İş Kanunu’nun 4857 sayılı hükmüne göre belirlenen şartlar doğrultusunda yapılmaktadır. Çalışma biçimi ve şartı ne olursa olsun haftalık 45 saatlik süre aşıldığında, bu çalışma saatleri fazla mesai ücreti olarak adlandırılmaktadır. Fazla mesai ücreti hesaplamalarında hafta içi ya da cumartesi, pazar mesai hesaplama aynıdır.


    Fazla çalıştığını iddia eden bir işçi, bu iddiasını ispatlamak zorundadır. İspatlama sırasında yazılı belgeler kullanıldığı gibi tanıklar da kullanılabilmektedir. Yazılı belgeler kullanılması her daim daha net sonuçlar oluşmasına yardımcı olur. Belirli meslekler ve durumlar haricinde her çalışanın fazla mesai ücreti alma hakkı bulunmaktadır ve bu hakkı İş Kanunu’nca korunmaktadır.

    Bir çalışanın fazla çalıştığını iddia ettiği bir durumda yazılı evraklarının olması yoksa tanık bulması gerekmektedir. Yazılı evraklarda olması gereken özelliklerin yanı sıra dinlenen tanıklarında tarafsız olması gerekmektedir. Davacı ile aynı zamanda çalışmış ve ilgili iş yerinde çalışma şartlarını bilen kişilerden olması gerekmektedir.

    Fazla Mesai Ücreti Hesaplanırken Dikkat Edilmesi Gerekenler Nelerdir?

    Fazla mesai ücreti hesaplama işlemi yapılırken dikkat edilmesi gereken bazı hususlar bulunmaktadır. Bu durumda dikkat edilmesi gereken hususlar şu şekilde sıralanabilmektedir;

    • Normal olarak, bir kişinin haftalık çalışma saati toplamda 45 saati aşmamalıdır.
    • Çalışan ve işveren arasında yapılan bir anlaşma ile çalışma süresi 45 saatin altında olarak kararlaştırılabilmektedir.
    • Bir çalışanın günlük çalışma saati, 11 saat ile sınırlandırılmıştır. Bu durumda çalışanın haftalık çalışma saati 45’i aşmasa dahi günlük 11 saat aşıldığında fazla çalışma olarak değerlendirilmektedir.
    • Geriye dönük fazla mesai hesaplamalarında uzun bir süre için hesaplama yapılıyorsa ve miktar çok fazla çıktıysa hakkaniyet indirimi olarak adlandırılan bir indirim yapılmaktadır.
    • Hakkaniyet indirimi genel olarak %30 üzerinden hesaplanmaktadır.
    • Hakkaniyet indirimi yapılmayan bazı durumlar bulunmaktadır. Bu durumlar genel olarak işçinin tanık anlatımları haricinde yazılı belgelere sahip olduğu durumlardır. Bu durum görüldüğünde hakkaniyet indirimi uygulanmadan hesaplama yapılır.
    • Bazı durumlarda fazla mesai ücretleri aylık ücrete dahil edilerek ödenmektedir. Bu tarz durumlarda yıllık olarak 270 saat fazla çalışma sınırı bulunmaktadır.

    Fazla Mesai Ücreti Hesaplama Yöntemi Nedir?

    4857 sayılı İş Kanunu kapsamında; çalışma süresi normalde 45 saatin altında olan işletmelerde fazla mesai ücretleri çalışma ücretinin %25’i, çalışma saati normalde 45 saat olan işletmelerde mesai ücretinin %50 fazla ödenmesi gerekmektedir. Fazla mesai hesaplama işçinin saatlik maaşı üzerinden yapılmaktadır.

    Sponsorlu Bağlantılar


    Yasa kapsamındaki bu oranlar anca ve ancak işveren ve işçi arasında yapılan bir sözleşme ile değiştirilebilmektedir. Taraflar karşılıklı olarak anlaşır ise oranlarda değişiklik söz konusu olabilmektedir. Normal şartlarda fazla mesai ücreti hesaplama işlemi bir örnek şu şekildedir;

    • Fazla mesai ücreti hesaplanabilmesi için öncelikle işçinin saatlik olarak ne kadar ücret aldığının hesaplanması gerekmektedir. Bir çalışanın aylık 2400 TL maaş aldığı düşünüldüğünde günlük ücreti 80 TL olacaktır. Bu durumda kişinin saatlik çalışma ücreti 10,66 TL olarak hesaplanmaktadır.
    • Bir çalışanın 10,66 TL saatlik ücret aldığı iş yeri, normal olarak 45 saatin altında çalışıyorsa kişinin alacağı fazla mesai ücreti saatlik ücretinin %25’i fazla olacaktır. Bu durumda fazla mesai ücreti saatlik olarak 13,32 TL (10,66+2,66) olacaktır.
    • Bir çalışanın 10,66 TL saatlik aldığı iş yeri, normal olarak 45 saat çalışıyorsa kişinin alacağı fazla mesai ücreti saatlik ücretinin %50’i fazlası olacaktır. Bu durumda fazla mesai ücreti saatlik olarak 15,99 TL olacaktır.

    Fazla Mesai Ücreti İçin Zaman Aşımı Var Mıdır?

    Ödenmeyen fazla mesai ücreti için çalışanların hakları 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında korunmaktadır. Kanun kapsamında fazla mesai ücretlerinin 5 yıllık bir zaman aşımı süresi bulunmaktadır. Ödenmeyen mesai ücretleri için çalışanlar zaman aşımını geçmediği sürece hakkını talep edebilmektedir.

    Fazla Mesai Ücreti Talep Edilemeyen Meslekler Hangileridir?

    Fazla mesai ücreti bazı mesleklerde talep edilememektedir. Fazla mesai ücreti talep edilemeyen meslekler ve durumlar şu şekilde sıralanabilmektedir;

    • Bir iş yerinde üst düzey yönetici olarak çalışan bir işçi, gerçekleştirmesi gereken görevler için yüksek maaş ödemesi alabilmektedir. Böyle bir durumunda işçinin kendi çalışma günlerini ve saatlerini ayarladığı kabul edilmekte olup fazla mesai talep edilememektedir.
    • Kapıcılarda fazla mesai ücreti talep edememektedir. Bunun sebebi kapıcının konutunun iş yerinde olması ve esnek çalışma saatlerine sahip olmasıdır.
    • Karayolları Trafik Yönetmeliği kapsamında şoförlerin günde 9 saatten fazla çalışması kesinlikle yasaktır. Bu durumunda fazla mesai talep etme hakları da bulunmamaktadır. Bir şoförün haftanın 7 günü çalıştığı düşünülürse, günlük 9 saatlik çalışma izninde haftada toplam 63 saat çalışabilmesi mümkündür. Bu durumda yalnızca 18 saat fazla mesai yapması mümkün olabilmektedir.
    • Tıbbi mümessillerin çalışma saatleri kendileri tarafından belirlendiği için fazla mesai ücreti talep edememektedirler.

    Yukarıda sıralanan meslekler örnek olarak verilmiş olup her meslek grubunda oluşabilecek farklı şartlara göre fazla mesai alınıp alınamayacağı değişiklik göstermektedir.

    Kimler Fazla Mesai Ücreti Alamaz?

    İş kanununa göre fazla mesai yapamayan özelliklerde olan işçiler şu şekilde sıralanmaktadır:

    • Henüz 18 yaşını doldurmamış olan işçilerin fazla mesai yapma hakları yoktur.
    • Sağlık durumları elverişli olamadığı tespit edilmiş olan işçiler, iş sözleşmesinde fazla çalışma sürelerini kabul etmiş olsalar bile fazla mesailerden yararlanamazlar.
    • Hamile olan işçiler, yeni doğum yapmış olan işçiler ve bebeklerini emziren işçiler fazla mesai yapamazlar.
    • Park time çalışan ve kısa vadeli sözleşmeli çalışan işçilerin fazla mesai yapma hakları yoktur.

    İş kanununa göre fazla mesai yaptırılamayan özellikli işler şu şekilde sıralanmaktadır;

    • Gece sayılan gün döneminde yapılan ve yürütülen işlerde,
    • Maden ocaklarında ve kablo döşeme işlerinde,
    • Yer ve su altında yapılması gereken kanalizasyon ve tünel inşaatı gibi işlerde,
    • Sağlık kuralları bakımında günde 7,5 saat ve altında sürelerde daha az çalışılması gerekli olan işlerde fazla mesai yaptırılamamaktadır.

    Fazla Mesai Şartları Nelerdir?

    Mesailerin fazla yapılması durumu kanunlarla belirlenmekte ve sürekli olarak fazla mesai yapılması kanuna aykırı olmaktadır. İş Kanunu’nda belirlenmiş olan çalışma saati haftalık olarak toplamda 45 saattir. 45 saati aşan çalışmalarda çalışan kişiler için fazla mesai olarak değerlendirilmektedir. Çalışan bir işçinin bir yıl içerisinde mesai yapma süresi 270 saattir.

    Kanunlarla belirlenmiş olan yıllık 270 saatlik çalışma süresi çalışanların kendi isteği dahilinde bile mesai yapması kanunlara aykırıdır. İşçilerin günlük çalışma saati en fazla 11 saattir. İşçilerin kendi rıza ve isteği dahilinde olsa bile hiçbir şekilde 11 saatten fazla çalışma yapamamaktadırlar. İşverenler 11 saati aşan sürelerde çalışma yapılmasına izin veremezler.  Fazla mesai şartları arasında bulunan mesai saati hesaplamalarında;

    • Yarım saati aşmayan ve yarım saatten kısa olan fazla mesailerin saatleri yarım saat olarak hesaplanmalıdır.
    • Yarım saatten fazla olan, bir saatten kısa fazla mesai saatleri hesaplamalarında bir saat üzerinden değerlendirilmektedir.

    Fazla mesailerde işçilerin yaptıkları ara dinlenmeler çalışma süresine dahil edilmemektedir. Günlük çalışma süresinin hesaplaması yapılırken ara dinlenmeler çıkartmakta ve işbaşı yapılan saat geçerli olmaktadır.

    İşçi Şikayeti Nereye Yapılır?

    İş İçin Sağlık Raporu Nasıl ve Nereden Alınır?

    İşe Başlatmama Tazminatı Hesabında Ücret Ne Olmalıdır?




    tıkla sorunu sor

    Fazla Mesai Ücreti Nasıl Hesaplanır? İLE İLGİLİ MERAK ETTİKLERİNİZİ BİZE SORUN!



    Etiketler:

    Merak Ettiklerinizi Sayfanın En Altında Sorabilirsiniz!

    Henüz yorum yapılmamış.

    Sorunuzu Yazın